Lekcje Fabuły
Czy niedźwiedź może nauczyć nas troski o świat i o siebie nawzajem, z czego składa się groza, jak ją stworzyć w fabule? Co robi joga w książkach, a kiedy fabuła posyła po klaunów? Na te pytania odpowiedzi szukać będą uczestnicy i uczestniczki Lekcji Fabuł, które w tym roku odbędą się 13, 14, 20 i 28 kwietnia oraz 15 maja 2026 w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu.
Lekcje, w formie warsztatów i wykładów, kierowane są do klas szkół ponadpodstawowych. Prowadzić je będą wybitni znawcy literatury i zarazem wspaniali wykładowcy, nauczyciele: prof. Joanna Roszak, prof. Marcin Jaworski, prof. Łukasz Musiał i prof. Przemysław Czapliński.
Czas trwania: 90 minut
Zajęcia są bezpłatne.
Liczba miejsc ograniczona.
Decyduje kolejność zgłoszeń.
Zapisy grup pod adresem: l.majdecka@ckzamek.pl.
Należy podać tytuł lekcji i nazwisko prowadzącego, wybraną godzinę, liczbę zgłaszanych uczniów, imię i nazwisko osoby zgłaszającej, adres mail, telefon.
Gdyby klasa chciała wziąć udział w kilku lekcjach, na każdą należy zapisać się osobno.
LEKCJE Z PROF. JOANNĄ ROSZAK
Temat 1: „Parampara. Joga w polskich fabułach od Chmielowskiego do Tokarczuk”
Badania nad jogą – a tym samym jej reprezentacją literacką – w Polsce nadal jawią się dość ograniczone w porównaniu z innymi krajami, choć w latach po pandemii coraz intensywniej się rozwijają. Pierwszy ślad jogi w polskiej literaturze znajdziemy w XVIII stuleciu. W wykładzie prześledzimy jej podróż przez polskie teksty fabularne (Prusa, Reymonta, Berenta, Grabińskiego, Korczaka, Lipskiego, Tokarczuk).
Temat 2: „Kiedy fabuła posyła po klaunów?”
W wykładzie zobaczymy, jak fabuły filmowe sięgają po tekst piosenki Stephena Sondheima „Send in the Clowns”. Była ona wielokrotnie przywoływana w różnorodnych kontekstach kultury masowej jako skrót znaczeniowy, komentarz do kompromitacji, diagnoza chaosu, metafora zarządzania porażką. Liczne są jej parafrazy i inspiracje nią. Nas interesuje jej życie po życiu (w musicalu) w filmie „Joker” i serialu „After Life”.
Dostępne terminy:
● 13.04.2026 (poniedziałek) w g. 9-14 (1 lekcja trwa 90 min, godzina rozpoczęcia – do ustalenia) / CK ZAMEK – Sala Prób
● 20.04.2026 (poniedziałek) w g. 9-14 (1 lekcja trwa 90 min, godzina rozpoczęcia – do ustalenia) / CK ZAMEK – Sala Prób
JOANNA ROSZAK – profesorka w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, literaturoznawczyni. Propagatorka edukowania na rzecz pokoju. Poetka (m.in. „tego dnia”, „przyszli niedokonani”, „ploso”). Wydała m.in. książki: „Miejsce i imię. Poeci niemieckojęzyczni żydowskiego pochodzenia” (2014), „Słyszysz synagoga. Wychodząc spod poznańskiej synagogi przy Wronieckiej” (2015) oraz „Żuraw z origami. Opowieść o Józefie Rotblacie” (2019), a ostatnio: „Poezja w odcinkach. Wiersze w czasach Netflixa” (2024) i „Krall. Tkanie” (2024).
Zgłoszenia prosimy wysyłać na adres: l.majdecka@ckzamek.pl. Należy podać tytuł lekcji, nazwisko prowadzącego, wybraną godzinę, liczbę zgłaszanych uczniów i uczennic, imię i nazwisko osoby zgłaszającej, adres mail, telefon.
LEKCJE Z PROF. ŁUKASZEM MUSIAŁEM
Temat: „Myśli o trosce. Niedźwiedzi bóg Hiromi Kawakami”
Wszyscy potrzebujemy nawzajem swojej troski. Potrzebuje jej również świat, w którym żyjemy. Z różnych powodów to trudny świat, nie da się ukryć. Ale być może jest trudny dlatego, że nie zawsze potrafimy się o niego właściwie zatroszczyć? I o siebie nawzajem? Na szczęście są tacy, którzy mogą nas tego nauczyć. Na przykład Niedźwiedzi bóg. Zapraszam do rozmowy!
Uwaga! Przed spotkaniem prosimy o lekturę stron 21-49 (bez wstępu i posłowia) książki „Niedźwiedzi bóg” Hiromi Kawakami. Zapisanym grupom prześlemy tekst w formie elektronicznej.
Dostępne terminy:
● 14.04.2026 (wtorek) w g. 9-13 (1 lekcja trwa 90 min, godzina rozpoczęcia – do ustalenia / CK ZAMEK – Sala Prób
● 28.04.2026 (wtorek) w g. 9-13 (1 lekcja trwa 90 min, godzina rozpoczęcia – do ustalenia / CK ZAMEK – Sala Prób
ŁUKASZ MUSIAŁ – z Katedry Teatru i Sztuki Mediów Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa UAM, badacz literatury, eseista, tłumacz utworów m.in. Roberta Walsera i Franza Kafki. Autor książek o literaturze, m.in. „Kafka – w poszukiwaniu utraconej rzeczywistości”, „Do czego używa się literatury?”, „Rojber. Występki Walsera”. Współpracownik Teatru Ósmego Dnia w Poznaniu.
Zgłoszenia prosimy wysyłać na adres: l.majdecka@ckzamek.pl. Należy podać tytuł lekcji, nazwisko prowadzącego, wybraną godzinę, liczbę zgłaszanych uczniów i uczennic, imię i nazwisko osoby zgłaszającej, adres mail, telefon.
LEKCJE Z PROF. MARCINEM JAWORSKIM
Temat: „Sztuka opowiadania Olgi Tokarczuk”
Przedmiotem rozmowy będzie opowiadanie „Profesor Andrews w Warszawie” z tomu „Gra na wielu bębenkach” (2001). Przyjrzymy się konstrukcji tekstu oraz sytuacji bohaterów – obcokrajowca wobec Polaków, angielskiego naukowca na warszawskim blokowisku. Przywołamy konteksty psychologiczny i historyczny. Zapytamy o groteskę, absurd oraz ironię.
Lektura opowiadania jest obowiązkowa. Zapisanym grupom wyślemy tekst.
Dostępny termin:
● 24.04.2026 (piątek) w g. 9-13 (1 lekcja trwa 90 min, godzina rozpoczęcia – do ustalenia / CK ZAMEK – Sala Prób
MARCIN JAWORSKI – literaturoznawca, krytyk literacki, prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor m.in. książek: „Rewersy nowoczesności. Klasycyzm i romantyzm w poezji oraz krytyce powojennej” (2009), „Po całości… Szkice, punkty” (z K. Hoffmannem i P. Śliwińskim, 2016), „Świat nieliryczny. Studia i szkice o poezji współczesnej” (2018). Kurator Festiwalu Fabuły w Centrum Kultury ZAMEK. W latach 2015–2020 sekretarz Poznańskiej Nagrody Literackiej, a od 2022 roku Przewodniczący Kapituły PNL.
Zgłoszenia prosimy wysyłać na adres: l.majdecka@ckzamek.pl. Należy podać tytuł lekcji, nazwisko prowadzącego, wybraną godzinę, liczbę zgłaszanych uczniów i uczennic, imię i nazwisko osoby zgłaszającej, adres mail, telefon.
LEKCJE Z PROF. PRZEMYSŁAWEM CZAPLIŃSKIM
Temat: „Z czego składa się groza”
Warsztaty zostaną poświęcone estetyce horroru. Zajmiemy się opowiadaniem Lovecrafta, aby odpowiedzieć na pytanie, jak i po co wzbudza się grozę.
Tekst do przeczytania: Howard P. Lovecraft „Zew Cthulhu”. Uwaga! Istnieje zbiór opowiadań Lovecrafta pod tym samym tytułem – zadanie lekturowe obejmuje wyłącznie jedno, tytułowe, opowiadanie.
Dostępny termin:
● 15.05.2026 (piątek) w g. 10-14 (1 lekcja trwa 90 min, godzina rozpoczęcia – do ustalenia / CK ZAMEK – Sala Prób
PRZEMYSŁAW CZAPLIŃSKI – historyk literatury polskiej i europejskiej XX i XXI wieku, pracownik Instytutu Filologii Polskiej (UAM), dyrektor Centrum Humanistyki Otwartej. Laureat Nagrody im. Kościelskich i Nagrody im. Kazimierza Wyki. Wydał m.in. „Powrót centrali. Literatura w nowej rzeczywistości”(2007), „Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje” (2009), „The Remnants of Modernity. Two Essays on Sarmatism and Utopia in Polish Contemporary Literature” (2015), „Poruszona mapa” (2016). W ubiegłym roku ukazały się „Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976-2020”, za którą autor otrzymał XI Nagrodę im. prof. Tadeusza Kotarbińskiego za wybitne dzieło humanistyczne.
Zgłoszenia prosimy wysyłać na adres: l.majdecka@ckzamek.pl. Należy podać tytuł lekcji, nazwisko prowadzącego, wybraną godzinę, liczbę zgłaszanych uczniów i uczennic, imię i nazwisko osoby zgłaszającej, adres mail, telefon.
Lekcje są częścią Festiwalu Fabuły (CK ZAMEK, 19-23.05.2026). Na festiwal, odbywający się pod hasłem „Sztuka pisania, sztuka czytania”, zjadą znakomici autorki i autorzy (m.in. Weronika Murek, Maciej Płaza, Wit Szostak, Serhij Żadan, Wojciech Jagielski), krytycy i krytyczki (Przemysław Czapliński, Grzegorz Jankowicz, Inga Iwasiów, Monika Glosowitz). Spotkamy się też ze studentami i wykładowcami kierunków, na których uczy się pisania. I zapytamy o to, co pisze się w samym Poznaniu (gośćmi cyklu „Pisane w Poznaniu” będą m.in. Antonina Tosiek, Magdalena Genow, Maciej Dobosiewicz). Obok spotkań wokół książek już wydanych, zajrzymy też do brudnopisów i posłuchamy tekstów, które są w trakcie pisania.
W programie FF także spotkania z laureatami i nominowanymi do Poznańskiej Nagrody Literackiej.
Więcej o Festiwalu Fabuły:
Zapraszamy!
