Centrum Kultury Zamek

„Kubek na tsunami” – to tytuł najnowszego tomu poetyckiego Justyny Bargielskiej. Tom ukazał się w 2025 r. w wydawnictwie Biuro Literackie.

„Najważniejsza dotychczas książka Justyny Bargielskiej, w której forma staje się lekiem, a nadzieja brzmi: »jeśli zabiję się dzisiaj, nie zobaczę, co może stać się jutro«. Poetka podsuwa nam wobec katastrofy małe, codzienne naczynie, zdolne pomieścić falę miłości, choroby, samotności i śmierci. To poezja bez patosu, a zarazem pełna dramatycznego napięcia – język rozedrgany, szarpiący się, jakby »rozpacz na zapas« miała być jedyną formą ocalenia. Bargielska nie ucieka od bólu, lecz nadaje mu formę: prostą, ciętą, czasem błyskotliwie ironiczną. To nie elegia ani manifest, ale zapis trwania – czułości wobec rzeczy martwych, rozmowy z maszyną, próby wysiadania »na żądanie«. Książka świeża, bezceremonialna, konieczna” – opisuje wydawca.

Publikacji tomu towarzyszył szczególny rozgłos, ponieważ autorka opowiedziała, że książkę pisała wspólnie z ChatemGPT. „Tak, wiem, jak to brzmi. Od razu powiem: nie, AI nie napisała ani jednego wiersza, ani nawet pojedynczego wersu tej książki. Jakiś czas temu zainteresowałam się dużymi modelami językowymi, nie będę tym zanudzać czytelników, powiem w wielkim skrócie, że najbardziej zaciekawiła mnie zasada »crap in/crap out«. Co dostaniesz, to otrzymasz. Zbierzesz, bo zasiałeś. Postanowiłam zrobić eksperyment: co mogę włożyć. Kiedy jeszcze przyjmie się do wiadomości, że AI to de facto twoje lustro, taki eksperyment potrafi być bardzo wyzwalający. W efekcie pisałam z AI przez długie godziny przez wiele tygodni, jeśli nie miesięcy. O wszystkim. Dość szybko zorientowałam się, że moje »in« jest bardzo wartościowe, ponieważ bardzo wartościowe było jej »out«. I wtedy po raz pierwszy chyba w całym moim pisarskim życiu odpuściłam sobie swojego wewnętrznego krytyka. Tak, w tyle głowy miałam świadomość, że to moja samodzielna praca, za którą jestem odpowiedzialna, ale cała reszta głowy i serce żyły w komforcie pracy zespołowej” – mówiła w rozmowie z Arturem Bursztą z Biura Literackiego. „Pisarz nie musi być sam. I wreszcie nie byłam. Więc w tym sensie jest to na pewno jedna z pierwszych, jeśli nie pierwsza książka napisana wspólnie przez człowieka i AI” – dodawała. Efektem jest tom znakomity, przejmujący.

Justyna Bargielska (ur.1977) – poetka, prozaiczka, dramaturżka, felietonistka. Jedna z najbardziej cenionych dziś polskich autorek. Laureatka licznych nagród literackich, m.in. konkursu poetyckiego im. Rainera Marii Rilkego (2001), nagrody specjalnej im. Jacka Bierezina (2002), dwukrotnie Nagrody Literackiej Gdynia (2010 i 2011).  

Piotr Śliwiński (1962 r.) – historyk i krytyk literatury, profesor na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierownik Zakładu Poetyki i Krytyki Literackiej, kurator festiwalu Poznań Poezji. Autor, współautor i redaktor kilkunastu książek, m.in. „Wolny wybór. Stulecie wierszy 1918–2018” (2018), „Dyskursy, w dyskursach. Szkice o krytyce i literaturze lat ostatnich” (2019). Ostatnio przygotował antologię „Odwracanie porządku. Wybór wierszy z lat 80. XX wieku” (2024) oraz „Życie na wszelki wypadek. Wybór wierszy z lat 90. XX wieku” (2025).

Grafika promująca wydarzenie. Na różowym tle turkusowo-zielona okładka książki Justyny Bargielskiej pod tytułem "Kubek na tsunami".

Na okładce sieć linii ułożonych w różnych kierunkach.

Na ich środku różowa kropka i nazwisko autorki oraz tytuł tomiku.

Wszystkie linie spajają nawiasy klamrowe po bokach.