Centrum Kultury Zamek

„OPERA 2026” to trzydniowe wydarzenie skupiające się na współczesnej muzyce eksperymentalnej i awangardowej. W tym roku odbywa się od 11 do 13 września.

Ogłaszamy pierwszy artystów tegorocznej edycji: Divide And Dissolve (AUS) * William Basinski (US) * aya (UK) * MOIN (UK)

_________________

Divide And Dissolve (AUS) * Od wczesnych piosenek protestacyjnych po walkę muzyki punkowej z systemem – sztuka zawsze stała na czele zmian społecznych. Niezależnie od tego, czy przybiera to formę ostrych ataków, czy też ma charakter bardziej egzystencjalny – śpiewana cicho lub wykonywana tak głośno, jak to tylko możliwe – muzyka pozostaje trampoliną dla zbiorowego oporu. Mimo to niewiele zespołów wykorzystuje swój głos i platformę tak potężnie jak Divide and Dissolve. Odzwierciedlając zuchwałą, miażdżącą siłę swojej dynamicznej muzyki drone, każdego dnia kontynuuje walkę swoją i swoich przodków, wykorzystując moc występów, by zwrócić uwagę na trwającą wojnę z systemowym uciskiem. Takiaya Reed to kompozytorka o tożsamości dwuduchowej, pochodzenia afroamerykańskiego i czerokijskiego, multiinstrumentalistka oraz liderka Divide and Dissolve – cieszącego się międzynarodowym uznaniem zespołu, którego twórczość łączy doom metal, kompozycję neoklasyczną i projektowanie dźwięku. Jej twórczość wywodzi się z polityki dekolonialnej oraz zaangażowania w wyobrażanie sobie przyszłości opartej na wyzwoleniu.

William Basinski (US) * to muzyk i kompozytor z klasycznym wykształceniem, który od prawie pięciu dekad tworzy w mediach eksperymentalnych w Nowym Jorku i Kalifornii. Wykorzystując przestarzałą technologię i analogowe pętle taśmowe, jego przejmujące i melancholijne pejzaże dźwiękowe eksplorują doczesną naturę życia i rozbrzmiewają echem pamięci i tajemnicy czasu. Jego epickie, czteropłytowe arcydzieło, The Disintegration Loops, spotkało się z międzynarodowym uznaniem krytyków i zostało wybrane jako jeden z 50 najlepszych albumów 2004 roku przez Pitchfork Media. Luksusowe wydanie LP „The Temporary Residence” z 2012 roku zostało uznane za najlepsze wznowienie roku i uzyskało ocenę 10 w rankingu Pitchfork. Transkrypcje orkiestrowe utworu „The Disintegration Loops” Maxima Mostona były wykonywane w Metropolitan Museum of Art (Nowy Jork), Queen Elizabeth Hall (Londyn) i na festiwalu La Batie (Genewa, Szwajcaria), Dark Mofo Festival (Hobart, Tasmania), Pitchfork Midwinter Festival (Chicago) z Chicago Philharmonic, Barbican Centre (Londyn) z London Contemporary Orchestra, a ostatnio w Le Lieu Unique (Nantes, Francja) z Orchestre National des Pays de la Loire. Instalacje i filmy zrealizowane we współpracy z artystą filmowcem Jamesem Elaine były prezentowane na festiwalach i w muzeach na całym świecie, a jego koncerty odbywają się przy wyprzedanych widowniach na całym świecie. Basinski został wybrany przez dyrektora muzycznego Anohniego do stworzenia muzyki do opery Roberta Wilsona „The Life and Death of Marina Abramovic”, której światowa premiera odbyła się na Międzynarodowym Festiwalu w Manchesterze w lipcu 2011 roku, a która odbyła tournée po Europie w 2012 roku i Ameryce Północnej w 2013 roku. Od 2020 roku jazzowy projekt Basinskiego SPARKLE DIVISION z Prestonem Wendelem i Garym Thomasem Wrightem oraz gośćmi specjalnymi, takimi jak nieżyjący już Henry Grimes, wydał dwa albumy „To Feel Embraced” i „Foxy” oraz kilka singli w wytwórni Temporary Residence Ltd. Solowy album Basinskiego „Lamentations” ukazał się w 2020 roku, a jego wspólny album… W 2022 roku, w wytwórni Temporary Residence Ltd., odbędzie się refleksja z brytyjskim artystą dźwiękowym Jankiem Schaeferem. Oba albumy zostaną wydane przez wytwórnię Temporary Residence Ltd. Również w 2022 roku, w niemieckim Noton, ukazał się cover utworu Davida Bowiego „Subterraneans” z Alvą Noto i Martinem L. Gore'em z Depeche Mode. W 2023 roku, w wytwórni Richarda Chartiera, LINE, ukazał się jego odnaleziony wczesny utwór „The Clocktower at the Beach” (1979), a 22 listopada 2024 roku, w wytwórni LINE, ogłoszono również nową współpracę z Richardem Chartierem, Aurorę Terminalis. Rok 2024 zapoczątkował nową serię archiwalnych wydawnictw – Arcadia Archive – w wydawnictwie Temporary Residence Ltd., począwszy od nagrania z 1982 roku zatytułowanego „September 23rd”. Basinski kontynuuje światowe tournée z występami na żywo.

aya (UK) * to muzyczka z regionu Pennine na Północnym Atlantyku. Jej twórczość koncentruje się przede wszystkim na transfiguratywnej mocy doświadczenia i pamięci w ciele fizycznym. Łącząc rozległe rozgałęzienia kultury soundsystemowej z zdelokalizowanymi scenami internetowymi i post-hardcore'owymi lamentacjami, tworzy surowe rzeźby ze stopu gatunkowego. Jej twórczość ukazała się w takich wytwórniach jak Hyperdub, YCO, Tri Angle, Wisdom Teeth i Astral Plane Recordings; nie wspominając o jej pracy jako remikserki do wynajęcia. W październiku 2021 roku wydała swój debiutancki album „im hole”, który spotkał się z doskonałym przyjęciem krytyków, zajmując pierwsze miejsce w rankingu Pitchfork Best New Music. 28 marca 2025 roku ukazał się jej album „hexed!” nakładem Hyperdub, który zebrał jeszcze więcej pochwał niż jej debiut, a także jej wyróżniające się występy na żywo i sety DJ-skie. Prowadzi również wspomnianą wytwórnię YCO z BFTT. aya komponowała muzykę do projektów dla BBC, Manchester International Festival, NTS i CTM Festival.

MOIN (UK) * Moin to londyńskie trio w składzie: Tom Halstead i Joe Andrews (z elektronicznego duetu Raime) oraz aktywna w wielu projektach perkusistka - Valentina Magaletti. Ich muzyka rekontekstualizuje szereg gitarowych narracji: grunge, shoegaze i post-rock – wszystkie te elementy składają się na enigmatyczną rekonfigurację tradycyjnego zespołu. Łączą konwencjonalne i unikalne techniki kompozytorskie z instynktowną bezpośredniością, która ujawnia się podczas ich występów na żywo.

Podczas trzydniowego wydarzenia przybliżymy muzykę współczesną w komfortowych warunkach, umożliwiając jej odbiór w sposób przemyślany i bez pośpiechu. Program jest oparty nie na ilości, lecz na starannie dobranej kolejności oraz układzie poszczególnych wydarzeń. To pozwala na głębsze zapoznanie się z każdym jego wątkiem.

Ponownie proponujemy doświadczenie, które czerpie z różnych gatunków muzycznych, stawiając na otwartość i ciekawość naszej publiczności.

Nie ma znaczenia pochodzenie, płeć czy wyznanie – ważny jest sprzeciw wobec wojny, dezinformacji i kłamstw. Takiej postawy szukamy również wśród osób tworzących program.

Dodatkowo, celowo obniżamy cenę karnetu (200 zł do końca lipca, 249 zł od 1 sierpnia), aby możliwości finansowe nie stanowiły przeszkody dla naszych odbiorców(-czyń).

Drew McDowall (UK) live * One Leg One Eye (IE) live * Piernikowski (PL) live * Robert Curgenven (AU) & Kat McDowall (IE) pres. AGENESIS live AV * Pavel Milyakov (DE) live * Brodinski (FR) dj set * Mike Majkowski (AU) live * Katarina Gryvul (UA) live * Saint Abdullah (IR), Eomac (IE) & Rebecca Salvadori (UK) pres. A Forbidden Distance live AV * emptyset (UK) & MFO (DE) pres. Dissever live AV * Dis Fig (US) dj set * Selvhenter (DK) live * Krenz (PL) live * szkoda (PL) dj set * clickbait b2b furrori (PL) dj set * JOMO pres.submetallic whispers (PL) perfo

_________________________

Drew McDowall (UK) * McDowall, artysta, który odmówił konformizmu w muzyce i życiu, eksploruje halucynacyjne przestrzenie istniejące między rzeczywistością a niebiańską innością. Jego medytacyjne kompozycje są przejmujące i duchowe, łącząc skomplikowane, modułowe pejzaże dźwiękowe z pociętymi samplami i dekonstruując dźwięki do ich najbardziej podstawowych, drżących struktur i kształtów. Dezorientujące, ambientowe miraże, które powstają, wywołują przerażenie i delikatną melancholię. McDowall tworzy muzykę immanencji i alchemii, zestrojoną w równym stopniu z sacrum, jak i profanum. Jego historia brzmi jak wstęp do psychodelicznej fikcji, wpleciony w wypowiedzi o tym, co niewiarygodne, nadludzkie i wręcz szalone. Dorastając w gangach Szkocji lat 70., McDowall – zmęczony latami codziennej przemocy i chaotycznym szaleństwem tego życia – szukał samoekspresji i azylu w punku i znalazł dom w bogatej społeczności undergroundowej muzyki Glasgow. Po epizodzie z The Poems, zespołem założonym wraz z ówczesną żoną Rose McDowall, dołączył do grona brytyjskich awangardzistów: Genesisa P-Orridge'a, Davida Tibeta, Petera „Sleazy'ego” Christophersona, Johna Balance'a i niezliczonej liczby innych, którzy mieli zdefiniować rozkwitającą eksperymentalną awangardę muzyki industrialnej. McDowall ostatecznie nawiązał współpracę z Psychic TV i został pełnoprawnym członkiem niezwykle wpływowego, kultowego zespołu Coil, gdzie jego wpływ ukształtował późniejszą twórczość zespołu: ćwiczenia z praktyki magicznej i muzyki jako efektu psychoaktywnego. Choć McDowall przez całą swoją karierę wykazywał silne zamiłowanie do muzyki elektronicznej, unikał tworzenia muzyki ograniczonej do jednego gatunku, a w swoich najnowszych utworach wykorzystywał instrumenty smyczkowe, dęte blaszane, organy piszczałkowe i harfę. Ta różnorodność podejść znajduje odzwierciedlenie we współpracy z Kali Malone, Cateriną Barbieri, Robertem Aiki Aubrey Lowe, Hiro Kone, Vargiem, Puce Mary, Shapednoise, James K, Elvine Brandhi i LEYA. W 2024 roku ukazał się album „A Thread, Silvered and Trembling”, który kontynuuje wieloletnie zainteresowanie McDowalla elegijnym stylem gry na dudach „pibroch” (ceòl mòr po gaelicku). Ta forma, często używana w lamentach i hołdach dla zmarłych, łączy modalne drony z migoczącym dysonansem i żałosną melodią, przywołując starożytny, uroczysty nastrój.

One Leg One Eye (IE) * One Leg One Eye to projekt Iana Lyncha (założyciela irlandzkiej grupy Lankum), który czerpie z surowej estetyki black metalu, noise'u i drone'u, a jednocześnie głęboko przesiąknięty jest irlandzką historią i mitem. Debiutancki album …And Take The Black Worm With Me (wydany w Nyahh Records w 2022 roku) to powoli rozwijający się zestaw pięciu rozległych muzycznych pejzaży, które zyskały popularność głównie dzięki poczcie pantoflowej. Nagrany częściowo w opuszczonej dublińskiej fabryce, gdzie jego ojciec pracował w dzieciństwie, przejmujący wokal Lyncha opiera się na potężnych filarach dronów dudowych, nałożonych na efekty i nagrania terenowe, tworząc brzmienie, które jest jednocześnie mroczne, tajemnicze i transcendentalne.

Piernikowski (PL) * Piernikowski to wszechstronny artysta związany z Poznaniem – kompozytor, producent muzyczny, wokalista i raper. Znacząco wpłynął na polską scenę muzyczną jako współtwórca projektów takich jak Syny i Napszykłat. Jego unikatowe podejście do muzyki oraz głębokie, refleksyjne teksty wyróżniają go na tle innych artystów. Jego wkład w rozwój kultury i sztuki został doceniony nominacją do prestiżowego Paszportu „Polityki” za rok 2019. Wyłamuje się z gatunkowych schematów i oszałamia imponującą wizją.

Robert Curgenven & Kat McDowall pres. AGENESIS * AGENESIS (rzeczownik) - częściowa lub całkowita nieobecność. AGENESIS uwalnia polirytmiczną fazę światła i dźwięku - załamanie percepcji głębi, aby wprowadzić zbiorowe ciało publiczności i otaczające je pomieszczenie w fizyczną konstelację oszałamiającej quasi-synestezji. Relacja 1:1, między dźwiękiem napędzającym światło za pomocą niestandardowego oprogramowania oświetleniowego, czerpie z pracy Edwina Landa z cieniami świetlnymi realizowanej po wynalezieniu fotografii Polaroid i okularów przeciwsłonecznych - procesów, które przez drogę eliminacji pozwalają nam widzieć inaczej, nową całość wyłaniającą się z częściowej lub całkowitej nieobecności.

Pavel Milyakov (RU) * Osiągnąwszy uznanie dzięki swojemu projektowi buttechno, berliński artysta skupia się obecnie na dźwiękowych eksperymentach i artystycznych kolaboracjach pod swoim imieniem i nazwiskiem. Pavel wykorzystuje swoją twórczość jako sposób na uznanie prawdziwego kontekstu historycznego i kulturowego, zagłębiając się w kwestie społeczno-psychologiczne, które nawiedzają społeczeństwo i badanie pamięci - zarówno zbiorowej, jak i indywidualnej - i jej potencjału do zmiany naszych wizji przyszłości. Pracując w różnych gatunkach muzycznych, stworzył wspólne dzieła z takimi artystami jak Martyna Basta, Bendik Giske, Alex Zhang Hungtai, Yana Pavlova, Perila, Jasmine Wood, Richie Culver. Z wydawnictwami w Smalltown Supersound i AD93, Pavel prowadzi również i jest kuratorem wytwórni "psy x" - platformę dla dźwiękowych i wizualnych dzieł artystów o podobnych poglądach, a także dla własnych "nieformatowych" nagrań.

Brodinski (FR) * Brodinski to francuski DJ i producent. Był wieloletnim rezydentem Social Club, charakterystycznej piwnicy, która ukształtowała całe pokolenie paryskich klubowiczów. Jako przyjaciel i współpracownik DJ-a Mehdiego oraz producent wielu EP-ek, Brodinski rozpoczął międzynarodową karierę. W 2012 roku był współzałożycielem wytwórni Bromance, rozwijając współpracę z wybranymi artystami z całego świata. W 2015 roku wydał swój debiutancki album Brava, który połączył produkcję techno z amerykańskimi raperami: zanurzenie się w jego obrazoburczym muzycznym świecie. Po zakończeniu przygody z Bromance w 2017 roku, Brodinski kontynuował swoją ewolucję jako artysta. Od 2018 roku pracuje nad serią projektów, które koncentrują się na łączeniu muzyki trapowej i elektronicznej, dzieląc swój czas między Paryż i Atlantę.

Mike Majkowski (AU) * Australijski kontrabasista polskiego pochodzenia, mieszkający od lat w Berlinie. Komponuje, improwizuje, eksploruje brzmienie i czas jako wykonawca, kompozytor i organizator, solo jak i w licznych projektach kolektywnych. Mike Majkowski grał w zespołach Orena Ambarchiego i Hailu Mergii, jest członkiem tria Lotto, współpracował z Jules Reidy i członkami The Necks. W solowej twórczości eksploruje brzmienia czysto akustyczne, elektroakustyczne, aż po czystą elektronikę.

Katarina Gryvul (AU) * Katarina Gryvul jest profesjonalną kompozytorką, skrzypaczką i producentką muzyczną. Po ukończeniu formalnych studiów skupiła się na muzyce elektronicznej, łącząc swoje klasyczne wykształcenie z awangardowymi dźwiękami, aby rozwinąć charakterystyczną tożsamość dźwiękową. Kompozycje Gryvul obracają się wokół barwy jako głównego elementu, łącząc jej klasyczne korzenie z innowacyjnym podejściem do projektowania dźwięku. Podczas studiów specjalizowała się w ambisonice i kompozycji wielokanałowej, stosując podejście holofoniczne. Jej twórczość często zawiera na żywo przetwarzane elektronicznie instrumenty i głos, wraz z syntezatorami modułowymi, tworząc wciągające i teksturowane pejzaże dźwiękowe. Oprócz praktyki artystycznej, Katarina jest założycielką Gryvul School, inicjatywy poświęconej dzieleniu się swoją wiedzą z muzykami na całym świecie. Szkoła wspiera studentów i profesjonalistów, zachęcając ich do rozwoju i odkrywania nowych możliwości. Jej utwory były wykonywane na festiwalach takich jak: Warszawska Jesień, Ars Electronica, rewire, CTM, ZKM, l.e.v. matadero, musikprotokoll, mixtur, gaudeamus, nuits sonores, MA/IN, Skaņu Mežs, Sanatorium Dźwięku, nuit blanche, Klangzeit, Hyperreality, Tremplin de la création, Audio Art Festival i wielu innych.

Saint Abdullah (IR), Eomac (IE) & Rebecca Salvadori (UK) pres. “A Forbidden Distance” * A Forbidden Distance splata intymne narracje o przesiedleniach w hipnotyzujący dialog audiowizualny. Poprzez konwergencję trzech różnych głosów artystycznych, praca bada głębokie napięcia między separacją a połączeniem, oświetlając uniwersalne doświadczenia wysiedlenia na różnych kontynentach. A Forbidden Distance to wspólne dzieło audiowizualne, które bada głęboki związek między tożsamością a przemieszczeniem. Ten wyjątkowy performans łączy irańsko-kanadyjskich braci Mohammada i Mehdiego (Saint Abdullah), irlandzkiego projektanta dźwięku i muzyka Iana McDonnella (Eomac) oraz mieszkającą w Londynie włosko-australijską artystkę wideo i filmowczynię Rebeccę Salvadori w ich pierwszej współpracy artystycznej, uosabiając samą transcendencję granic, którą bada ich praca.