Centrum Kultury Zamek

POCHWAŁA WOLNOŚCI

Wolność – pojęcie wzniosłe i wieloznaczne, odmieniane przez wszystkie przypadki z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Chcemy włączyć się do tego wielogłosu za sprawą programu „Pochwała wolności”, na który składają się: Wspólne Niedziele Na Zamku, wystawy, kazania oraz wyjątkowo uroczyście obchodzone Imieniny Ulicy Św. Marcin.

Od marca podczas comiesięcznych Wspólnych Niedziel Na Zamku działamy na rzecz dobra i wolności nas wszystkich. Do wspólnego spędzania czasu i dzielenia się ideami zaprosiliśmy m.in.: ekologów, feministki i twórców nowej ekonomii społecznej. O wolności lub jej braku wspólnie dyskutujemy przy okazji spotkań, projekcji filmowych, spacerów i posiłków. Jesienią będziemy wspólnie uczyć się odpowiedzialności za państwo czy przyglądać się roli kobiet w demokracji.

Najlepszym nauczycielem wolności jest najbliższe otoczenie. Jest też idealnym polem dbania o wolność, zarówno tę bliską, własną, jak i pozostałych. Kuratorzy wystawy „Pokój na świecie zaczyna się przy rodzinnym stole” (8.09.-7.10.) zachęcają do namysłu nad naszym wpływem na wolność. Definiujące wolność lokalną i pokój prace Kamila Kuskowskiego, Zbigniewa Libery, Elżbiety Jabłońskiej, Daniela Rycharskiego i Jany Shostak adresowane są do wszystkich, szczególnie do widzów bardzo młodych i takich, którzy omijają sztukę współczesną szerokim łukiem. Towarzyszące wystawie warsztaty i spotkania będą dotyczyły m.in. wolności tworzenia czy życia rodzinnego.

Problemy poruszane podczas Wspólnych Niedziel Na Zamku i przez współczesnych artystów nie były obce społecznikom, odbudowującym polską państwowość po 1918 roku. Na wystawie „Wolność to dopiero początek” (23.10.-25.11.) przyjrzymy się, w jaki sposób starali się im zaradzić, uwzględniając wyzwania społeczne i polityczne swoich czasów ludzie żyjący w dwudziestoleciu międzywojennym. Przestrzeń wystawy stanie się miejscem dalszych poszukiwań odpowiedzi na temat istoty wolności i solidarności społecznej. W październiku i listopadzie odbędą się tutaj lekcje historii i nauki o społeczeństwie, spotkania z autorami książek oraz specjalnie przygotowane z okazji wystawy kazania, których motywem przewodnim będzie Pochwała Wolności.

Uważamy, że sposób rozumienia wolności jest kluczowy dla funkcjonowania każdej wspólnoty. Mamy świadomość, że niektóre jej sfery podlegają regulacjom, w inne zaś nie wolno władzy wkraczać pod żadnym pozorem. Chcielibyśmy, by projekt Centrum Kultury ZAMEK „Pochwała Wolności” przyczynił się do budowania świadomej, aktywnej i odpowiedzialnej wspólnoty, zabiegającej o prawo do godnego życia wszystkich jej członków, szczególnie tych najsłabszych.

WYSTAWA: Pokój na świecie zaczyna się przy rodzinnym stole

kurator: Jagna Domżalska

kurator programu edukacyjnego: Maciej Szymaniak

oprawa graficzna i aranżacja: Grigory Popov


Elżbieta Jabłońska, Kamil Kuskowski, Zbigniew Libera, Daniel Rycharski i Jana Shostak

 

Spójrzmy na wolność z bliska, w wydaniu skrajnie lokalnym i indywidualnym. Wobec polityki i historii, na które nie mamy wpływu, dbałość o wolność w najbliższym otoczeniu staje się czasem jedynym polem manewru.Zgromadzone prace mają zachęcić do namysłu na temat organizowania własnej wolności i budowania pokoju.

Poprzez dobór aranżacji przestrzeni oraz programu towarzyszącego podjęto próbę stworzenia „wystawy dla każdego” – jest ona adresowana także do dzieci, rodziców czy osób, które deklarują swą niechęć wobec hermetycznych prezentacji sztuki współczesnej.


Wystawa prezentowana jest w Sali Wystaw, w nowej części Zamku na I piętrze.

Dla osób poruszających się na wózkach dojazd na wystawę jest możliwy za pomocą windy - wejście od Muzeum Czerwca. Następnie polecamy kierować się w stronę podnośników znajdujących się na parterze (w pobliżu kasy biletowej) i wjazd na pierwsze piętro przeszkloną windą.

Informacja dla osób niewidomych - na wystawę możliwe jest wejście z psem asystującym. Wystawa nie posiada audiodeskrypcji. Można dotykać części prezentowanych na wystawie prac.

Uwaga! Elementy prac znajdują się również na podłodze, należy zachować ostrożność.

Informacja dla osób Głuchych - wystawie nie towarzyszy tłumaczenie na Polski Język Migowy, nie są również dostępne pętle indukcyjne.


program edukacyjny towarzyszący wystawie


dyżur kuratorski

25.09. g. 18 Sala Wystaw / wstęp wolny


spotkania


Spotkanie z Janą Shostak
11.09. g. 18 Sala Wystaw / wstęp wolny

O stołach Agaty Michowskiej, Aleksandry Ska i Leszka Knaflewskiego, Zbigniewa Taszyckiego
i Marka Wasilewskiego opowiedzą właściciele mebli oraz Kamil Kuskowski
19.09. g. 18 Sala Wystaw / wstęp wolny

Spotkanie z Danielem Rycharskim
2.10. g. 18 Sala Wystaw / wstęp wolny

Spotkanie ze Zbigniewem Liberą
5.10. g. 18 Sala Wystaw / wstęp wolny


wykłady


„Jak dać się usłyszeć przy rodzinnym stole. O tym dlaczego mówimy to, co mówimy, a słyszymy jeszcze coś innego”
prowadzenie: Katarzyna Dworaczyk
12.09. g. 18.30 Hol Balkonowy / wstęp wolny

Czwartek o sztuce: „Biała plama. O napięciach między wolnością artystyczną a odpowiedzialnością za działania kolektywne i tradycję”
prowadzenie: Karolina Leśnik
13.09. g. 18.30 Hol Balkonowy / wstęp wolny

Wtorek nie o sztuce: „O rodzinnym posiłku”
prowadzenie: dr Zofia Boni
18.09. g. 18.30 Hol Balkonowy / wstęp wolny

Czwartek o sztuce: „Między kuchnią a jadalnią. Rewolucja przy stole”
prowadzenie: Michał Błaszczyński
20.09. g. 18.30 Hol Balkonowy / wstęp wolny

Czwartek o sztuce: „Wolność w świecie baniek internetowych”
prowadzenie: Magdalena Kamińska 
27.09. g. 18.30 Hol Balkonowy / wstęp wolny

Czwartek o sztuce: „Sztuka od kuchni. Prace Elżbiety Jabłońskiej”
prowadzenie: Magda Dworak-Mróz
4.10. g. 18.30 Hol Balkonowy / wstęp wolny


warsztaty

„Pokój na świecie zaczyna się przy rodzinnym stole” – warsztat rodzinny wokół wystawy
prowadzenie: Martyna Rzepecka
22.09. g. 12 Sala Wystaw / wstęp wolny

„Jak dać się usłyszeć przy rodzinnym stole. O tym dlaczego mówimy to, co mówimy, a słyszymy jeszcze coś innego”
prowadzenie: Katarzyna Dworaczyk
26.09. g. 18.30 Sala Prób / wstęp wolny

„Pokój na świecie zaczyna się przy rodzinnym stole” – warsztat rodzinny wokół wystawy
prowadzenie: Martyna Rzepecka
29.09. g. 12 Sala Wystaw / wstęp wolny

„Pokój na świecie zaczyna się przy rodzinnym stole” – warsztat rodzinny wokół wystawy
prowadzenie: Martyna Rzepecka
6.10. g. 12 Sala Wystaw / wstęp wolny


WYSTAWA: Wolność to dopiero początek

idea:     
Andrzej Maszewski
Joanna Przygońska
Wojciech Luchowski


konsultacja naukowa i współpraca:       
prof. UAM. dr hab. Piotr Okulewicz – Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
prof. UAM dr hab. Izabela Skórzyńska – Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
dr hab. Urszula Glensk – Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego

projekty graficzne:
Marcin Markowski


projekt ekspozycji:
Wojciech Luchowski


23.10.–25.11. Sala Wystaw
wernisaż i kazanie prof. Piotra Śliwińskiego 23.10. g. 19 Sala Wystaw
wstęp wolny


W tradycji polskiej pojęcie wolności odnosi się przede wszystkim do doświadczenia zaborów, a także okresu zależności od totalitarnego mocarstwa po zakończeniu II wojny światowej. Konsekwencje wynikające z historii określą z pewnością narrację, jaka dominować będzie podczas obchodów 100. rocznicy powrotu naszego kraju na mapę Europy. W takim ujęciu byt narodu i pomyślność polskiego etnosu są wartością nadrzędną, spychającą na dalszy plan zagadnienia dotyczące praw jednostki i wolności obywateli. Zdajemy sobie sprawę, podobnie jak pokolenie przełomu XIX i XX wieku, że bez niepodległej ojczyzny – w której swobodnie może rozwijać się tożsamość kulturowa, język i narodowa wspólnota – nie może być mowy o pełnej wolności. Niemniej niezależność państwowa jest dla nas warunkiem pierwotnym, koniecznym, lecz niewystarczającym dla urzeczywistnienia pełni idei wolnościowych.

Twórcy odzyskanej niepodległości zdawali sobie również z tego sprawę. Wiedzieli, że państwo polskie trzeba będzie urządzać od nowa, uwzględniając wyzwania społeczne i polityczne swoich czasów. W ramach wystawy „Wolność to dopiero początek” zamierzamy przypomnieć postaci z tamtego okresu, nie skupiając się jednak na panteonie niepokornych, wyklętych, nieskazitelnych bohaterów. Pokażemy osoby starające się budować ideę wspólnoty, która dba o równość szans wszystkich obywateli, udzielając przede wszystkim wsparcia najsłabszym. Rozumienie idei wolności, które pragniemy propagować w ramach naszego projektu, nie skupia się zatem na „pilnowaniu niepodległości”. Dzisiejsza Polska, będąca członkiem Unii Europejskiej, nie jest szczególnie narażona na utratę suwerenności. Mobilizacja i kreowanie zewnętrznych i wewnętrznych wrogów jej niepodległości staje się natomiast wygodnym narzędziem ograniczania praw i wolności jej obywateli.

Wystawa „Wolność to dopiero początek” stawia sobie za cel propagowanie świadomej, budującej wspólnotę aktywności w sferze publicznej, zabiegającej o prawo do godnego życia jej członków. Wiele z dzisiejszych problemów związanych z dostępem do pełni praw obywatelskich obecnych było również w czasach odbudowywanej – po przeszło 130 latach zaborów – państwowości polskiej. Przyjrzymy się, w jaki sposób społecznicy tamtego okresu starali się uporać z tymi trudnymi kwestiami.

Bohaterki i bohaterowie wystawy


1.    Helena Redlińska
ur. 2 maja 1879 w Warszawie, zm. 10 października 1954 w Łodzi

2.    Justyna Budzińska-Tylicka
ur. 12 września 1867 w Łomży, zm. 8 kwietnia 1936 w Warszawie

3.    Szymon Starkiewicz
ur. 22 sierpnia 1877 w Warszawie, zm. 1 stycznia 1962 w Busku-Zdroju

4.    Stefania Sempołowska
ur. 1 października 1869 w Poloniszu, zm. 31 stycznia 1944 w Warszawie

5.    Romuald Mielczarski (ps. Jan Wierzba)
ur. 5 lutego 1871 w Bełchatowie, zm. 30 marca 1926 w Warszawie

6.    Józef Polak
ur. 11 grudnia 1857 na Wołyniu, zm. 4 sierpnia 1928 w Warszawie

7.    ks. Antoni Jan Ludwiczak
ur. 16 maja 1878 w Kostrzynie Wlkp., zm. 17 czerwca 1942 w Hartheim

8.    Jadwiga Dziubińska
ur. 10 października 1874 w Warszawie, zm. 28 stycznia 1937 tamże

9.    Oskar Bielawski
 ur. 20 lutego 1891 w Homlu, zm. 14 listopada 1973 w Warszawie

10.     Janusz Korczak
ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. w sierpniu 1942 w Treblince

11.     Adam Ciołkosz (ps. Kremerowski)
ur. 5 stycznia 1901 w Krakowie, zm. 1 października 1978 w Londynie


12.    Antoni Zdanowski
ur. 5 kwietnia 1895 w Warszawie, zamordowany przez UB w 1948 r.


WSPÓLNE NIEDZIELE NA ZAMKU

Od marca podczas Wspólnych Niedziel Na Zamku działamy na rzecz dobra i wolności nas wszystkich. Do wspólnego spędzania czasu i dzielenia się ideami zaprosiliśmy m.in.: ekologów, feministki i twórców nowej ekonomii społecznej. O wolności lub jej braku wspólnie dyskutujemy przy okazji spotkań, projekcji filmowych, spacerów i posiłków. Jesienią będziemy wspólnie uczyć się odpowiedzialności za państwo czy przyglądać się roli kobiet w demokracji.

18.03. - „Girl power na Zamku”
22.04. - „Ekologia w mieście”
13.05 - „Wolność i ekonomia”
1.07. - „PoMOC”
23.09. - „(nie)obecne. Kobiety i demokracja”

kalendarium wydarzeń

Data
Kategorie
Uczestnicy
Ładowanie

Wydarzenia

Data
Kategorie
Uczestnicy